خلاصه :

صبر کلید بسیاری از قفل های زندگی ماست .که بر تمامی جوانب زندگی ما اثر دارد از موفقیت گرفته تا سلامت جسمانی و روحانی. نقطه مقابل آن بی قراری است که ما را در طوفان های حوادث بحران زده می‌کند.

 

"<yoastmark

 

صبر

صبر، بردباری و آرامش فرایند های استراتژیک ما در زندگی هستند. در واقع یک عقب نشینی تاکتیکی یا به بیانی بهتر دورخیزی است که ما را برای پرتابی بهتر آماده می‌کند. اساسا در زندگی در موارد زیادی کاربرد دارد. در عزای عزیز، در کار، در جنگ و …. صبوری معمولا برای ما فرصت های بهتری را به ارمغان می‌آورد. البته نباید صبر را وقت هدر دادن یا به تعبیری وقت کشی تعمیم داد. صبر در فرهنگ های گوناگون نمادی از خرد و دانایی است.

صبر در اسلام

آیه شریفه (استعینو بالصبر و الصلاه )بیانگر این موضوع است برای یاری گرفتن و همچنین مبارزه با سختی ها باید از صبر کمک گرفت. نماد و سمبل آن که مصداق این آیه شریفه نیز می‌باشد روزه است. فرد روزه دار از اذان صبح باید مجموعه ای از باید ها و نباید ها را انجام دهد و تا اذان مغرب منتظر باشد. ارمغان صبر به خصوص در برابر محدودیت ها، استقامت است. استقامت از عوامل اصلی سیر به تعالی  و رسیدن به موفقیت است.

 

"<yoastmark

 

 

صبر در ادبیات

در ادوار مختلف شعرا و ادیبان مختلفی به فضیلت های صبر پرداخته اند و معمولا هم آن را به همراه سکوت آورده اند. به گونه ایاین امر در ادبیات مهم است که جز مهمی از شاخه ادبیات تعلیمی می‌باشد وشاعران زیادی از جمله سعدی باب های فراوانی در رابطه با صبر گشوده اند و چه به صورت منظوم چه به صورت منثور در رابطه با این مورد سخن گفته اند.

ابهام زدایی از مفهوم صبر

گاهی اوقات این سو برداشت وجود دارد که که فرد صبور فقط غم و اندوه را  درون خود می‌ریزد، یا اینکه نسبت به مشکلات بی تفاوت است. لازم است بدانیم صبر با مفاهیم خود خوری و بی تفاوتی کاملا متفاوت است. فرد صبور در برابر مشکلات از خود مقاومت نشان می‌دهد و برخلاف فرد خود خور، نمی‌گذارد مشکلات روح و روان وی را آزرده سازد. صبر همراه است با تکنیک های بحران گریزی نه این که یک بحران بحران جدیدی را ایجاد کند. فرد صبور بلد است چگونه از بحران ها بگریزد، این امر فقط باعث می‌شود تحمل بحران، تا زمانی که راه حلی مناسب برای رفع آن پیدا شود، آسان تر شود.

نقش صبر در موفقیت

” صبر همراه و همدم خرد است ” سنت آگوستین

جامعه امروزه که به سرعت در حال پیشرفت است و سرعت همه  چیز با سرعت نور برابری می‌کند، وجود انسان های عجول دور از ذهن نیست. انسان های عجول برای رسیدن به خواسته خود تحمل ندارند برای همین معمولا دو اتفاق برای این گروه می‌افتد، یا دست از تلاش بر می‌دارند و نسبت  به رسیدن به هدف دلسرد می‌شوند یا اینکه با چشیدن طعم شکست ضربات روحی جبران ناپذیری را متحمل می‌شوند. در نتیجه اینجاست که اهمیت صبر پدیدار می‌گردد. صبر برای رسیدن به هدف غایی و موفقیت در دو گروه بررسی می‌شود: در تلاش و در برابر شکست.

 

صبوری موفقیت
صبوری موفقیت

 

صبر در تلاش

تلاش کردن کار یک شبه و دو شبه نیست بلکه صبر وتحمل بسیار زیادی را می‌طلبد. شما وقتی نهال درختی را می‌کارید یک شبه به شما محصول نمی‌دهد شما باید با صبوری به تغذیه و محافظت از گیاه بپردازید شب ها و روز های زیادی را به انتظار بنشینید تا درخت شما به بار بنشیند. عرصه زندگی نیز همین است.

 

 

تلاش کردن و صبوری
تلاش کردن و صبوری

 

 

شما باید برای رسیدن به اهدافتان تلاش کنید. این تلاش همگام با سختی هایی هست که شما ملزم به پذیرش آن ها هستید و فقط صبوری می‌تواند به شما در این مهم یاری نماید. پذیرش سختی های حین کار و ناملایمتی هایی که ممکن است رخ دهد، کنار آمدن با آن ها و همچنین جا نزدن از پذیرش مسولیت از مصداق بارز صبر در تلاش است. البت این جا هم باید مجدد گریزی به ابهام زدایی مفهوم صبر بزنیم. پذیرفتن این سختی ها به این معنا نیست که در قبال آن ها ما هیچ وظیفه ای نداریم و فقط باید باید گذر زمان و گذر مشکلات را تماشا کنیم، بلکه به این معنی است که باید با ابتکار عمل علاوه بر تحمل و شکیبایی به خرج دادن در برابر مشکلات بر آن باشیم تا مشکلات را دور بزنیم و سختی ها را به حداقل برسانیم. باید به گونه ای تلاش کنیم که نتیجه صبر خود را ببینیم. در واقع صبر دارای یک اجر است، موفقیت در رسیدن به اهداف و نیل به خواسته ها نیز از پاداش های این نوع از صبر می‌باشد.

صبر در برابر شکست

شکست های مختلفی در زندگی ما وجود دارد. خداوند بلند مرتبه نیز خود فرمود: « لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسانَ فی‏ کَبَدٍ؛ ما انسان را در رنج آفریده ایم . (بلد/۴ )» و این حقیقت جهان هستی است که سختی‌ها و راحتی‌ها در کنار هم وجود دارند و تصور دنیای بدون رنج را فقط در خیال می‌توان داشت. صبر در زمینه شکست ها یعنی اعتقاد به همین موضوع

 

"<yoastmark

 

 

جهانی را تصور کنید که همه چیز بر وفق مراد است. هیچ گونه شکستی وجود نداشته باشد . ممکن است در دنیای خیالی و فانتزی این امر زیبا و جالب به نظر برسد. اما در دنیای حقیق این امر جذاب نیست. اگر شکستی وجود نداشت تجربه ای پدید نمی‌آمد اگر همه آزمایشات در همان بار اول به نتیجه می‌رسید علم گسترش نمی‌یافت. پس صبر در برابر شکست ها منطقی ترین واکنشی است که می‌توانیم از خودمان نشان دهیم. دوباره این نوع از صبر را نیز باید ابهام زدایی کرد. صبر همراه با عبرت است و با بی تفاوتی و یا خود آزاری متفاوت است. فرد صبور در تلاش است جاده غم حاصل از شکست را برای خود هموار کند و همچنین با درس عبرت گرفتن از شکست، زمینه های تکرار آن شکست را از بین ببرد. صبر با تنبلی و بی تفاوتی فرق دارد فردی بار ها طعم یک شکست را چشیده و به اصطلاح چندین بار از یک سوراخ گزیده شده .است، حتی اگر در غم این شکست ها شکیبایی کرده باشد باز هم فرد صبور شناخته نمی‌شود

تفاوت صبر با بی قراری

قرآن مجید در سوره «معارج» ، انسان را موجودی حریص و کم طاقتی معرفی می‌کند که وقتی بدی به او برسد، بی تابی می‌کند و هنگامی که خوبی به او رسد، بخل می‌ورزد و مانع دیگران می‌شود، ( ان الانسان خلق هلوعا، اذا مسه الشر جزوعا، واذا مسه الخیر منوعا ) . پس می‌بینیم که نقطه مقابل صبر بی طاقتی و بی قراری است. امام علی علیه السلام در باب نکوهش بی قراری می‌فرمایند: ( ایاک و الجزع فانه یقطع الامل و یضعف العمل و یورث الهم )، از جزع و ناشکیبایی بپرهیز، زیرا امید انسان را قطع و کوشش تلاش را ضعیف ساخته و غم اندوه به بار می‌آورد.

فرد بی قرار دائما لب به شکایت می‌گشاید و همیشه در حال جزع و فزع کردن است. او مشکلات را تقصیر دیگران می‌داند و برای حل کردن مشکلات اقدام موثری انجام نمی‌دهد دقیقا بر خلاف آدم صبور که علاوه بر تحمل سختی ها، سعی در رفع و رجوع مشکلات دارد. البته شایان توجه است که بی قراری را نباید با نگرانی اشتباه گرفت . فرد نگران در عین حال که ممکن است دلشوره و اضطراب مسئله ای را داشته باشد در عین قابلیت صبور بودن را نیز دارد. اما فرد بی قرار همان گونه که از نفس لغت بر می‌آید آرام و قرار و ندارد و دائما در حال تکاپوی بیهوده است.

بیقراری همانطور که گفته شد نقطه مقابل صبر است که نتنها خود صفت ناپسندی است بلکه صفات ناپسند دیگری را نیز به همراه دارد. از جمله عجول بودن، فرد بیقرار عجول است و به دنبال این است که هم چیز به زودی رفع و رجوع شود. در نتیجه ممکن است دست به هرکاری بزند که بعضا غیر عاقلانه است و نتایج سوئی را ممکن است به بار بیاورد.

از دیگر صفات ناپسند اخلاقی که فرد بی طاقت و بی قرار درگیر آن است جزع کردن است. یعنی فرد دائما در حال ناله کردن و شکایت از اوضاع موجود است بدون این که خود قدمی در راستای حل این مشکل بردارد. این گونه افراد معمولا انرژ ی منفی از خود ساطع می‌کنند و به همین دلیل که اثر روحی منفی بر اطرافیان می‌گذارند، از اجتماع مطرود می‌شوند. در نتیجه غرق در مشکلات روحی روانی می‌شوند. نکته قابل توجه اینجاست که تمامی این صفات به صورت زنجیره ای بهم متصل می‌باشند. یعنی وقتی فردی بیقرار است و کم طاقت در نتیجه عجول می‌شود و و این عجله در کار ها خود زمینه ساز شکست های جدید می‌شود، فرد مجدد در برخورد با این شکست ها از خود بی طاقتی و ناشکیبایی نشان می‌دهد و شروع به جزع و فزع ناسزا گویی به کائنات می‌شود و با ساطع کردن انرژی منفی تاثیرات روحی بدی بر خود و اطرافیانش می‌گذارد.

رابطه صبر و سلامتی

در تیتر قبلی با به بررسی بی قراری و تفاوت های آن با صبر پرداختیم و فهمیدیم که بی قراری و کم طاقتی سرمنشا بسیاری از آسیب های روحی روانی است. نتیجه ای که می‌شود گرفت این است که صبر با سلامت ما در ارتباط است. قبل از آن لازم به ذکر است که یادآور شویم سلامتی فقط در بعد جسمانی و فیزیولوژیکی نیست. سلامتی بعد روحانی و ذهنی که تقریبا از لحاظ درجه اهمیت با سلامت جسمانی برابری می‌کند. به نظر محققین سلامت روحی و روانی خود عاملی بر سلامت جسمی است. در واقع امروزه متخصصین برآن شده اند که بیماری ها جسمی صعب العلاج را  به کمک درمان های روحی و روانی معالجه کنند و یا حداقل تسکین دهند. صبوری دقیقا یکی از فاکتور هایی است که هم در سلامت جسمی و هم در سلامت روحی نقش دارد.

تاثیر مستقیم بر سلامت جسمی

وقتی بیمار می‌شوید در واقع با یک مشکل دست به گریبان هستید که به احتمالی از یک اپسیلون تا صد درصد قابل حل است. پس به قولی حل این مشکل دیر یا زود دارد اما سوخت و سوز ندارد! پس وقتی می‌دانیم مشکل ما قابل حل است احتیاجی با داد و قال و شکایت از زمین و زمان نیست. بلکه چاره کار صبر است .صبر در این مرحله چندین فایده دارد : اولا باعث می‌شود پروسه درمان به بهترین شکل طی شود، وقتی شما صبور هستید سیستم بدن نیاز نمی‌بیند پتانسیل خود را برای آرام کردن ذهن به هدر دهد در نتیجه تمام ظرفیت خود را به درمان اختصاص می‌دهد. همچنین صبر و شکیبایی باعث ایجاد امید است. وقتی شما اعتقاد به حل شدن وگذشتن این مشکل دارید. در واقع با صبر به استقبال پیروزی می‌روید و دانست پایان خوش به شما امید می‌دهد.

تاثیر بر سلامت روح و روان

صبر کردن به نوعی دعوت کردن خود به آرامش و خویشتن داریست.  هنگامی که طوفان مشکلات به شما نزدیک می‌شود شما با صبوری و بردباری در واقع خود را در حفاظی قرار داده اید تا این طوفان به شما صدمه و آسیب نزند و به خوبی وخوشی از شما عبور کند اما اگر بخواهیم خود نیز با این طوفان همراه شویم و ذهن خود را در گرد باد این مشکل بیندازیم دیری نمی‌پاید که دچار بحران می‌شویم.

 

سلامت روح و روان و تاثیر صبوری بر ان
سلامت روح و روان و تاثیر صبوری بر ان

 

از استرس های مزمن گرفته تا اختلالات شخصیتی و بحران هویتی و حتی خود کشی ! بله درست شنیدید. توجه به این نکته که مشکلات همیشگی نیستند و در پس هر بلندی و سختی سراشیبی لذت و راحتی وجود دارد صبر را برای ما راحت تر می‌کند و در نتیجه با مدد جویی از شکیبایی می‌توانیم سلامتی روحی خود و اطرافیانمان را تضمین کنیم و از بسیاری از بحران هایی روحی که ممکن است به علت بروز یک مشکل گریبان گیر ما شوند خود را بیمه کنیم.

نتیجه گیری

صبر فاکتور مهم حیات است، استقامت را در پی دارد که با کمک آن می‌توانیم بر سختی ها غلبه کنیم و در روز های بحران تبدیل به مدیری کاردان شویم.

 

"نتیجه